庄俞(1878年—1940年2月)[1],原名良以,又名亦望,字百俞,一字我一,别号梦枚楼主,江苏武进人,商务印书馆元老。
生平
幼年,庄俞读经书。青年时期,庄俞学习史地,并和朋友在家乡创立了体育会、演说会、藏书阅报社、私塾等。清朝光绪二十六年(1900年),他补阳湖县学附生。后来,武阳公学设立,庄俞任教习。光绪二十七年(1901年),庄俞和严练如等人在上海成立人演社,翻译并印制日文和西文新书。[2]
庄俞于1903年(一说1902年)经蒋维乔介绍入商务印书馆。此后,他在商务印书馆工作了30多年,历任该馆国文部长、交通科长、机要科长、总务科长及董事会监察人、董事等职务。[3]
在进入商务印书馆初期,他和张元济、高梦旦、蒋维乔、杜亚泉等人参加编写新式国文教科书。这是中国最早的成套新式教科书。此外,他还在这批教科书中独力编写了《地理》4册。[3]
1912年1月,他出任商务印书馆附设尚公小学校长,并继续从事编辑教科书。因为办学成绩突出,1912年到1915年,江宁、吉林、宜兴、山西等省市和县的12批教育代表团来尚公小学参观。1915年6月,江苏省、宝山县视学到该校视察。1922年,尚公小学进行了改组,吴研因接任校长,庄俞任该校校董。[2]
他曾经参与过黄炎培的实用主义教育活动。他还经常陪同张元济办理公务,比如在1914年曾数次陪同张元济参加宴会,并和中华书局的陆费逵签订了发登广告的协议。1918年,中华书局和商务印书馆在使用毛边纸印制教科书上发生竞争,商务印书馆高层主张印发传单以声明商务印书馆不使用毛边纸印书,被庄俞致信张元济阻止。张元济采纳了庄俞的劝阻,改为给各地分馆发通告。庄俞还为商务印书馆引进了一些人才,如1903年引进了恽铁樵,1912年引进了包天笑。[3]
1940年2月,庄俞逝世。[3]
张元济为他作《挽庄百俞联》曰:“如此岁月如此山河翻幸百罹长解脱,可共安乐可共患难最怜册载旧知交。”[3]
著作
他著有许多有关商务印书馆历史的著作,如《鲍咸昌先生事略》,《高公梦旦传》,《恽铁樵君哀词》,《谈谈我馆编辑教科书的变迁》,《三十五年来之商务印书馆》等。[3]
参考文献
- 《毘陵莊氏族譜》卷四·分支世系表七·二分第八世起元公世系表·頁四五七
|
|---|
| 宅邸 | 西瀛里 濟美堂 · 星聚堂 · 莊氏傳臚第 · 成全巷 寶硯堂 · 覓渡橋 三賢祠 · 二知堂 · 舜宜巷 歡喜堅固室 |
|---|
遷常州第四世
| 莊𥜃 | | 莊整 | | | |
| | | | | 莊齊 | | 莊憲 | | 莊以臨 | | 莊起元 | | 莊應德 | | 莊複謙1 | | 莊惇 | | 莊繼觀 | | 莊灝 | | 莊庭蔭 | | 莊棨 | | 莊承鈞 | | 莊秉直 | | 莊鴻儀 | | 莊誠 | | 莊逢甘 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | 莊嚴 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊逢辰 | | | |
| | | | | 莊肅 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊逢康 | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊逢源 | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊敬承 | | 莊洵 | | 莊元福 | | 莊本立 | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊鎔 | | 莊盤庚2 | | 莊仁拂3 | | 莊汝棫4 | | 莊承紱 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊恒 | | 莊寶 | | 莊維嵩 | | 莊令輿 | | 莊松承 | | 莊純思 | | 莊宗遠5 | | 莊荀男6 | | 莊受祺 | | 莊怡孫 | | 莊鍾濟 | | 莊綸儀 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊賡揚 | | 莊鍾涑7 | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊允懿 | | 莊鍾澂 | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊綉甸 | | 莊馨 | | 莊振男 | | 莊受祜 | | 莊允端8 | | 莊鍾瀞 | | 莊麟 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊成男 | | 莊受祉 | | 莊賡良9 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊兆鑰 | | 莊詒曾 | | 莊子男 | | 莊健昆 | | 莊允諧 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊柏承 | | 莊綸渭 | | 莊世駿 | | 莊仰高 | | 莊冠昆 | | 莊煜廷10 | | 莊士敏 | | 莊蘊寬 | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊湘衡 | | 莊宇逵 | | 莊啟泰 | | 莊受禧 | | 莊興 | | 莊曾謨 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊柟榮 | | 莊經畬 | | 莊宸遴 | | | | | | | | | | | | | | | 莊曾譽 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊宸選 | | 莊企高 | | 莊孫敏 | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊令翼 | | 莊棨徵 | | 莊緒疇 | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊組畀 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊綬衡 | | 莊復旦 | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊檍齡 | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊天錦 | | 莊景涑 | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊鉽 | | 莊令煥 | | 莊榛思 | | 莊綺留 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊佑生 | | 莊鐸 | | 莊景洵 | | 莊枤 | | 莊爟 | | 莊有可 | | 莊諗男 | | 莊士全 | | 莊寶澍 | | 莊啓11 | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊誾男 | | 莊迺同12 | | 莊鼎臣 | | 莊俞13 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊鼎彝 | | 莊適 | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊詵男 | | 莊迺洊14 | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊發 | | 莊夢錕 | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊應會 | | 莊京生 | | 莊騫 | | 莊學贄 | | 莊一駿 | | 莊鈞 | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊一虯 | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊一鶴 | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊懷屺 | | 莊永圖 | | 莊雲步15 | | 莊映垣 | | 莊嘉善 | | 莊鳳威 | | 莊宗海 | | 莊重16 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊繩祖 | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊學愈 | | 莊蓉纕 | | 莊炘 | | 莊逵吉 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊冋生 | | 莊虎孫 | | 莊國桓 | | 莊尚默 | | 莊庚 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊皋 | | 莊廷旉 | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊敏學 | | 莊寶瑛17 | | 莊兆鉞 | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊達 | | 莊誦清 | | 莊鳴皋 | | 莊廷梅 | | 莊曦18 | | 莊奮庸 | | 莊洪烈 | | 莊守忠 | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊朝生 | | 莊祖望 | | 莊歆 | | 莊年 | | 莊經傳 | | 莊絅明 | | 莊曾 | | 莊與齡 | | 莊佩蘭 | | 莊寶炎 | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊經文 | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊肇奎 | | 莊孟方19 | | 莊松鳴 | | 莊丙熊 | | 莊應培 | | 莊兆鈞 | | 莊振聲20 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊祖基 | | 莊兆銘 | | 莊澤宣 | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊祖詒 | | | | | | | | | | | | | | | 莊仲方 | | 莊攽 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊宣 | | 莊學申 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊汝明 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊學和 | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊楷人 | | 莊大中 | | 莊承籛 | | 莊雲翿 | | 莊裕祖 | | 莊蔭葵 | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊蔭鏐 | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊治安 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊定安 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊承簠 | | | | | | | 莊定域 | | 莊蔭薇 | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊承簪 | | 莊雲騊 | | 莊裕崧 | | 莊思恆 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊雲駿 | | 莊裕基 | | 莊思濟21 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊儀生 | | 莊廷偉 | | | | | | | | | | | | | | | 莊裕筠 | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊嵋生 | | 莊紹平 | | 莊暎 | | 莊關和 | | 莊穎曾 | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊文和 | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊廷綬 | | 莊雲錦22 | | 莊爾福 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊摶霄 | | 莊蒸23 | | 莊士震 | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊應詔 | | 莊有筠 | | 莊搢 | | 莊清度 | | 莊樹嘉 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊源潔 | | 莊梁奕 | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊揆 | | 莊澤溥24 | | 莊橚 | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊名弼 | | 莊擢 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊胙 | | 莊振 | | 莊豫章 | | 莊楠思 | | 莊文熾25 | | 莊受鎔26 | | 莊耕方 | | 莊秉泰27 | | 莊承源 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊仁方 | | 莊濟泰 | | 莊承祜 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊寅 | | 莊抃 | | 莊慶齡 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊承綬 | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | 莊以蒞 | | 莊廷臣 | | 莊履豐 | | 莊有晟 | | 莊堅 | | 莊圖南 | | 莊際可 | | 莊仁體 | | 莊義棻 | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | 莊以禮 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊玉涵 | | 莊仁溥 | | 莊義標 | | 莊爾幹 | | 莊浩 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | 莊以正 | | | | | | | 莊玉鉉 | | 莊泰生 | | 莊肇昌 | | 莊潮 | | 莊瓚 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊璣 | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊鼎鉉 | | 莊絳 | | 莊楷 | | 莊秉中 | | 莊敏來 | | 莊振 | | 莊葆誠 | | 莊鳳啟 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊鳳衢 | | 莊諤28 | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊橒 | | 莊鞾鄂 | | 莊寶瑑 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊寶書 | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊熊芝 | | 莊祁 | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊敦厚 | | 莊誦芬 | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊大椿 | | 莊焯 | | 莊聯鑣 | | 莊錫保 | | | | | | | | 莊資楫 | | 莊籙29 | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊良馭 | | 莊同甲 | | | 莊廣瀛30 | | | 莊學幹 | | 莊廉 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊燮 | | 莊高駟 | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊鮑驄 | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊柱 | | 莊存與 | | 莊逢原 | | 莊綬甲 | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊通敏 | | 莊雋甲 | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊選辰 | | 莊濤 | | 莊縉度 | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊培因 | | 莊述祖 | | 莊廉甲 | | 莊毓鋐31 | | 莊殿華 | | 莊慶孫 | | 莊曾笏 | | | | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊循博 | | 莊毓祺32 | | 莊清華 | | 莊先識 | | | | | | | |
| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | 莊文亞 | | | |
|
本家族樹僅列出家族中進士(黃底)、實任或署任官七品以上者(不含暫署)、重要文學家或學者、女性作家,以及對譜系關聯較重要的人物,其餘子女未包括在內。
【註1】應德無嗣,以弟應熙次子複謙入嗣。 【註2】鎔無嗣,以兄培次子盤庚入嗣。 【註3】盤庚無嗣,以本生兄壽椿次子仁拂入嗣。
【註4】仁拂無嗣,以本生兄仁輔次子汝棫入嗣。 【註5】純思無嗣,以弟繡甸長子宗遠入嗣。 【註6】宗遠無嗣,以本生弟馨長子荀男入嗣。
【註7】賡揚無嗣,以弟允懿次子鍾涑入嗣。 【註8】受祜無嗣,以從兄受祺次子允端入嗣。 【註9】受祉無嗣,以從兄受祺四子賡良入嗣。
【註10】冠昆無嗣,以本生弟翊昆長子煜廷兼嗣。 【註11】寶澍無嗣,以從弟鼎彝次子啓入嗣。 【註12】誾男無嗣,以兄諗男三子迺同入嗣。
【註13】鼎臣無嗣,以弟鼎彝長子俞入嗣。 【註14】詵男無嗣,以族兄啟泰次子迺洊入嗣。【註15】永圖無嗣,以兄興祖次子雲步入嗣。
【註16】宗海無嗣,以兄宗洛長子重兼嗣。 【註17】敏學無嗣,以兄居敏次子寶瑛入嗣。 【註18】廷梅無嗣,以兄詰長子曦入嗣。
【註19】肇奎撫養兄經傳四子孟方入嗣。 【註20】兆鈞無嗣,以從弟兆銘長子振聲入嗣。【註21】裕基無嗣,以從兄裕崧四子思濟入嗣。
【註22】廷綬無嗣,以兄泉和次子雲錦入嗣。 【註23】摶霄無嗣,以兄之棣次子蒸入嗣。 【註24】揆無嗣,以兄搢五子澤溥入嗣。
【註25】楠思無嗣,以族兄楫次子文熾入嗣。 【註26】文熾無嗣,以族弟鼎三子受鎔入嗣。 【註27】耕方無嗣,以弟仁方四子秉泰入嗣。
【註28】鳳衢無嗣,以弟鳳雲次子涇孫改名諤入嗣。【註29】資楫無嗣,以弟慎樞長子籙入嗣。 【註30】錫保無嗣,以族弟同甲長子廣瀛兼嗣。
【註31】廉甲無嗣,以弟文灝長子毓鋐入嗣。 【註32】循博無嗣,以兄文灝三子毓祺入嗣。 |